Pytanie

01.09.2010
Pracownik zatrudniony na umowę o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy otrzymuje wynagrodzenie 1350 brutto. Urząd Skarbowy nakazuje pracodawcy potrącenie pracownikowi z wynagrodzenia kwoty 262,50 zł. Czy tę kwotę można potrącić jednorazowo?

Rozwiązanie problemu

Stan prawny: 2010-09-01 Nr dokumentu: 26155

Przepisy ustawowe upoważniają pracodawcę do odliczenia z wynagrodzenia pracownika składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z pozostałej po dokonaniu tych odliczeń kwoty wynagrodzenia pracodawca może dokonać potrąceń, o których mowa w art. 87 - 91 kodeksu pracy, których rodzaj i wysokość jest ściśle w tych przepisach określona.

Zgodnie z art. 87 kodeksu pracy z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - bez zgody pracownika podlegają potrąceniu:

  1. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
  2. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  3. zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
  4. kary pieniężne przewidziane za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Potrąceń dokonuje się w kolejności podanej powyżej i mogą być one dokonywane:

  • do wysokości 3/5 wynagrodzenia - w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych,
  • do wysokości 1/2 wynagrodzenia - w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych.


Niezależnie od powyższych ograniczeń zgodnie z art. 871 kodeksu pracy po potrąceniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne pracownikowi musi pozostać kwota:

  1. minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  2. 75 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
  3. 90 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108.

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwota ta ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. W odniesieniu do świadczeń alimentacyjnych nie ma kwoty wolnej od potrąceń.

Zatem z wynagrodzenia zatrudnionego z tytułu długów niealimentacyjnych można potrącić taką kwotę, aby na rękę zostało pracownikowi minimalne wynagrodzenie netto, a jednocześnie nie może to być więcej niż 50% wynagrodzenia.

Wysokość maksymalnej kwoty do potrącenia zależy od tego, jakie koszty uzyskania przychodów przysługują pracownikowi (zwykłe czy podwyższone oraz od tego, czy złożył PIT-2, co decyduje o tym, czy jego miesięczne zaliczki zmniejsza się o tzw. ulgę obniżającą podatek (46,33 zł miesięcznie).

Należy więc najpierw ustalić kwotę netto wynagrodzenia pracownika, aby obliczyć 50% jego wynagrodzenia. W tym celu od wynagrodzenia brutto pracownika odejmujemy wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne finansowane z przychodu zatrudnionego, zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych (uwzględniającą w zależności od sytuacji pracownika zwykłe lub podwyższone koszty uzyskania przychodu i zastosowanie bądź nie ulgi obniżającej podatek w wysokości 46,33 zł miesięcznie) i pełną składkę zdrowotną. Z tak ustalonej kwoty obliczamy 50%.

Kwota wolna przy potrącaniu należności niealimentacyjnych to minimalne wynagrodzenie netto, czyli minimalne wynagrodzenie brutto po odjęciu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczki na podatek.  W celu ustalenia tej kwoty  od minimalnego wynagrodzenia brutto, tj. kwoty 1317,00 zł należy odjąć wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne finansowane z przychodu zatrudnionego, zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych (uwzględniającą w zależności od sytuacji pracownika zwykłe lub podwyższone koszty uzyskania przychodu i zastosowanie bądź nie ulgę obniżającą podatek) i pełną składkę zdrowotną. Wysokość tej kwoty będzie więc uzależniona od wysokości przysługujących pracownikowi kosztów uzyskania przychodu i faktu przysługiwania prawa do ulgi obniżającej podatek.

Podsumowując, przy dokonywaniu potrącenia zawsze należy badać dwa limity:

  1. potrącenia z tytułu świadczeń niealimentacyjnych nie mogą przekroczyć połowy wynagrodzenia netto obliczonego jak powyżej, a jednocześnie
  2. pracownik musi uzyskać do wypłaty co najmniej kwotę wolną od potrąceń, czyli minimalne wynagrodzenie netto obliczone na zasadach wskazanych powyżej.

 
 
 

 

Podstawa prawna

  • Art. 87, 871 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1998r., Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)
  • Art. 22 ust. 2, art. 27, art. 27b, art. 31 - 32 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2010r., Nr 51, poz. 307 z późn. zm.)
  • Art. 15 - 22 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2009r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.)
Zadaj pytanie

Wzory pism

  • [AKC–4/K] Podatek akcyzowy od olejów smarowych pobierz

  • [DRUK ZP-22] Informacje o wniesionych protestach i odwołaniach pobierz

  • Porozumienie w sprawie stosowania mniej korzystnych warunków zatrudnienia niż wynikające z umów o pracę (art. 23(1)a k.p.) pobierz

  • Wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej pobierz

więcej