Pytanie

03.09.2009
Firma projektowa wykonała projekt na zlecenie inwestora. Inwestor po rozstrzygnięciu przetargu wyłonił wykonawcę. Wykonawca realizując daną budowę stwierdza, że projekt który otrzymał zawiera błędy techniczne. Po konsultacji z projektantem - projektant uzupełnia dany projekt usuwając błędy. Po usunięciu błędów w projekcie, wynikły roboty dodatkowe dla wykonawcy robót. Wykonawca żąda od inwestora dopłaty do robót dodatkowych. Czy inwestor może obciążyć projektanta za nie przewidziane roboty dodatkowe?

Rozwiązanie problemu

Stan prawny: 2009-09-03 Nr dokumentu: 18284

Z uwagi na fakt, iż umowa o wykonanie projektu jest umową o dzieło, uwagę należy zwrócić na odpowiedzialność przyjmującego zamówienie za wady wykonanego już dzieła.

W myśl art. 637 Kodeksu cywilnego §1. Jeżeli dzieło ma wady, zamawiający może żądać ich usunięcia, wyznaczając w tym celu przyjmującemu zamówienie odpowiedni termin z zagrożeniem, że po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu nie przyjmie naprawy. Przyjmujący może odmówić naprawy, gdyby wymagała nadmiernych kosztów.
§2. Gdy wady usunąć się nie dadzą albo gdy z okoliczności wynika, że przyjmujący zamówienie nie zdoła ich usunąć w czasie odpowiednim, zamawiający może od umowy odstąpić, jeżeli wady są istotne; jeżeli wady nie są istotne, zamawiający może żądać obniżenia wynagrodzenia w odpowiednim stosunku. To samo dotyczy wypadku, gdy przyjmujący zamówienie nie usunął wad w terminie wyznaczonym przez zamawiającego.".

Powyższe jest o tyle istotne, że zamawiający może odmówić przyjęcia dzieła, jeżeli dzieło ma wady. Może w takim wypadku wyznaczyć przyjmującemu zamówienie odpowiedni termin (uwzględniający potrzeby obu stron oraz wady działa) na usunięcie wad, z zastrzeżeniem, że w razie bezskutecznego upływu wskazanego czasu naprawy nie przyjmie.

Ważne jest przy tym, czy wady dzieła dadzą się usunąć czy też nie.

Jeżeli wady dadzą się usunąć to zamawiający może żądać dokonania naprawy w wyznaczonym terminie z zastrzeżeniem, że po bezskutecznym upływie terminu naprawy nie przyjmie. Tu wskazać należy, że osoba, która wykonała dzieło może odmówić wykonania takiej naprawy, gdyby wymagała ona nadmiernych kosztów. Dodatkowo należy podkreślić, że zamawiający wyznaczając termin na usunięcie wady winien uwzględniać rodzaj dzieła, charakter, rozmiar i rodzaj wady. Nie może to zatem być termin dowolny ani też nierealny do spełnienia biorąc pod uwagę czynności jakie przyjmujący zamówienie zmuszony jest podjąć w celu usunięcia wad dzieła.

W drugim przypadku, tj. gdy wady dzieła nie dadzą się usunąć, a także wtedy, gdy wykonawca w wyznaczonym terminie (odpowiednim rzecz jasna) dzieła nie poprawi, zamawiający może od umowy odstąpić, jeżeli wady są istotne lub jeżeli wady są nieistotne, może domagać się tylko obniżenia wynagrodzenia.

Warto pamiętać, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 kwietnia 2003 r.,II CKN 1417/00, OSNC 2004/6/97 wskazał wyraźnie, że: „Gdy istotne wady dzieła są nieusuwalne lub nie dadzą się usunąć w odpowiednim czasie, skuteczność odstąpienia od umowy o dzieło nie jest uzależniona od wcześniejszego wyznaczenia terminu do usunięcia wad.".

Mówiąc o wadach dzieła podkreślić należy, że ustawodawca przyznał różne uprawnienia zamawiającego, w zależności od tego czy wady są istotne czy też nie. Za wady istotne należy uznać te, które czynią dzieło (w tym wypadku projekt) za niezdatne do umówionego użytku. W szczególności wady te mogą polegać na tym, iż wykonane dzieło nie posiada koniecznych cech pozwalających na jego prawidłowe użycie i wykorzystanie.

Bezwzględnie jednak trzeba pamiętać, że „jeżeli przyjmujący zamówienie nie usunął skutecznie wad dzieła w wyznaczonym terminie, zamawiający nie może żądać upoważnienia przez sąd do usunięcia wad na koszt przyjmującego zamówienie, a zatem skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 480 § 1 k.c." (Uchwała z dnia 15 lutego 2002 r. Sąd Najwyższy III CZP 86/01, publ. OSNC 2002/11/132, Biul. SN 2002/2, Wokanda 2002/4, M.Prawn. 2002/6, Prok.i Pr.-wkł. 2002/9, M. Prawn. 2002/9, Pr. Gosp. 2002/12, M. Prawn. 2002/13, OSP 2003/1).

Mając na uwadze, że umowa o wykonanie projektu budowlanego jest umową o dzieło, dlatego też warto pamiętać, że z art. 638 k.c. wyraźnie wynika, że do rękojmi za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży w świetle których, sprzedawca (projektant) odpowiada za wady dzieła tylko wobec kupującego (Zamawiającego).

Konieczne jest bowiem ustalenie, że opisany błąd był wynikiem wady dzieła (projektu budowlanego), to znaczy: projektant wywołał błąd po stronie inwestora (Zamawiającego) w związku z niewłaściwym projektem rzutującym na rzeczywiste rozmiary robót budowlanych. W konsekwencji inwestor mógłby zasadnie żądać od projektanta odpowiedniego obniżenia wynagrodzenia, co mogłoby wiązać się z koniecznością zwrotu sumy odpowiadającej równowartość nadwyżki, jaką miałby pokryć inwestor z tytułu ujawnienia dodatkowych robót.

Ponadto warto pamiętać, że Zamawiającemu mogą ponadto przysługiwać roszczenia odszkodowawcze.

Wynikają one z odpowiedniego stosowania art. 566 k.c. do umowy o dzieło. Przepis ten stanowi, że jeżeli z powodu wady fizycznej rzeczy sprzedanej kupujący (w tym wypadku zamawiający) odstępuje od umowy albo żąda obniżenia ceny, może on żądać naprawienia szkody poniesionej wskutek istnienia wady, chyba że szkoda jest następstwem okoliczności, za które sprzedawca (tu wykonawca) nie ponosi odpowiedzialności. W ostatnim wypadku kupujący może żądać tylko naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady; w szczególności może żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów.

A zatem na podstawie powyższego, jeżeli Zamawiający żąda obniżenia wynagrodzenia lub od umowy odstępuje to może dodatkowo żądać naprawienia szkody (zazwyczaj żądanie to sprowadza się do żądania odszkodowania), jaką poniósł wskutek istnienia wady wykonanego dzieła.

Ponadto w świetle art. 95 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm. - dalej p.b.) z którego wynika, że projektant podlega odpowiedzialności zawodowej "wskutek rażących błędów lub zaniedbań, spowodowały zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska albo znaczne szkody materialne.".

Jak wynika z powyższego projektant może być ukarany z tytułu odpowiedzialności zawodowej w przypadku popełnienia błędów prowadzących do powstania zagrożeń lub narażenia inwestora na straty materialne.

Podstawa prawna

  • Art. 566, 637,638 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. 1964r., Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)
  • Art. 95 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.)
Zadaj pytanie

Wzory pism

  • Wniosek o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego pobierz

  • KRS- Z3 Wniosek o zmianę danych podmiotu w rejestrze- spółka z o. o. pobierz

  • [INF-C] Informacja o piwie w składzie podatkowym pobierz

  • N-9 Zaświadczenie o stanie zdrowia pobierz

więcej